Cykliczność życia, wszechobecne cierpienie, doświadczenia, wrażliwość i wyzwoleńcze olśnienia płyną z poezji Ratnasiri Suriya Arachchi. Jedna z rzek to codzienność, druga to tworzenie – pomiędzy tymi rzekami, rozlega się obszar przekraczający granice słów i formy. Za pomocą poezji autor dąży do otwarcia przed nami świata, w którym żyje, wewnętrznego terenu, na którym w niezwykły sposób, słowa pomagają doświadczać współistnienia. Tak jak ciecz przybiera kształt naczynia, podobnie słowa odbijają stan wewnętrzny i wypełniają nastawienie do świata w poszukiwaniu wiedzy o nim. Świadomość wyrazu poetyckiego jego wierszy przypomina słowa Jane Hirshfield, – gdy czujesz się zgnębiony i dla oddania tego potrafisz znaleźć frazę, już zrobiłeś krok ku wyzwoleniu się z zagubienia, nieuchronnych cierpień i strat będących udziałem każdej istoty ludzkiej. Szczególnie bliskie codzienności są dwa wiersze Mój dom i Codziennie jadę windą... Poprzez nie bezpośrednio wchodzimy w chwilę dnia, cierpienia, radości, myśli i życie autora. Wrażliwość, z jaką podchodzi do szczegółu, drobiazgu i paradoksu życia, przekłada się na przekaz, poprzez który odbiorca odkrywa nową indywidualną przestrzeń swojej wyobraźni, podejścia do życia, do odczuwania, do odczytywania w kolejnym dniu ukrytej nauki, tajemnicy, splotu sytuacji. Każdy wiersz zawiera po trochę jak gdyby formę przypowieści, wskazuje wyjście, najlepszy wybór, najtrwalszą podporę duchową, psychiczną, działa jak lekarstwo. W niejednej opisywanej poetycko sytuacji, autor stara się odnaleźć swoją wewnętrzną wolność, w trudnych chwilach jest światłem dla samego siebie. Jiddu Krishnamurti mawiał, że życie wewnątrz ciasnej przestrzeni umysłu to nieustanne zmaganie, konflikt, to ciągły ból i smutek, wiersze Suriego epatują wolnością, ucieczką od ciasnoty, poszerzają przestrzeń, rozbijają ją słowami, które przed tym były czynami, czymś, co się w życiu poety wydarzyło, wypływają z doświadczenia, są głęboko zakorzenione w rzeczywistości. Świadomość świata jest jego świadomością, on jest światem, a świat jest nim, opis nie jest tylko tym, co jest opisane, wykracza daleko w sferę intuicji, uczuć, wrażliwości. W wierszach autora odkryłem jego Ścieżkę, na której pragnie rozwoju, mądrości, spokoju, zrozumienia samego siebie. Jeszcze raz przypominają się myśli Mistrza Krishnamurtiego – spoglądając prosto w twarz rzeczywistości, ujrzycie, że nikt inny, tylko wy jesteście odpowiedzialni za świat, za siebie samych, za to, co myślicie, co czujecie i co robicie. Wiersze są dla autora zapisem treści na jego Drodze rozwoju, są analizą stanu wnętrza, punktu odniesienia, współistnienia z naturą. Życie niesie konflikt, nie zawsze układa się tak jakbyśmy chcieli, ale to my musimy przeprowadzać zmiany w nas samych, poezja umożliwia wgląd w naszą przeszłość, teraźniejszość, które rzutują na przyszłość, poezja jest śladem stanu naszej świadomości.

Ratnasiri Suriya Arachchi. Czy to da się w ogóle wymówić? SURI? No tak, SURI to już coś innego. To budzący powszechną sympatię błysk ciemnych oczu, charakterystyczny lekko gardłowy śmiech, drobna postać, sprężyste ruchy. SURI, czyli Inny? Egzotyczny wygląd i akcent nie pozostawiają wątpliwości – mamy do czynienia z przybyszem. Pojawił się tutaj /w Polsce, na Śląsku, w Rudzie Śląskiej/ paręnaście lat temu, przyjechał ze Sri Lanki, czyli z bardzo daleka. Mało w większości wiemy o tej coraz modniejszej /kulturowo i turystycznie/ wyspie na Oceanie Indyjskim. Odległość i nieporównywalność języka /syngaleski– sinhala /, religii /buddyzm, hinduizm/, klimatu, obyczaju etc. sprawiają, że ktoś taki, jak SURI wynurza się przed nami istotnie „z innego świata”. Ciekawość i uprzejmość rychło mogą tu przejść w znużenie i obojętność. No, bo przecież raczej sobie nie pogadamy, nie spotkamy na dłużej, nie zrozumiemy. Śniady i kruczowłosy Ratnasiri Suriya Arachchi musiał z taką niewidzialna ścianą się zderzyć, przyjeżdżając niegdyś późną jesienią w miejsce dla siebie „egzotyczne” i „z innego świata”, miejsce, gdzie obcy i syczący język dudnił jakąś twardą odmianą jak koła pociągu na rozjazdach szyn przed Gliwicami. Zaciekawione, być może natrętne spojrzenia, jakieś uwagi, nie zawsze przyjazne... Ale w ten październikowy i pewnie cholernie zimny wieczór nikt jeszcze nie wiedział, bo nie mógł wiedzieć, że oto na czarnym jak żużel brudnym śląskim peronie wysiadł POETA. Wysiadł po to, żeby zamieszkać w tym miejscu. I w tym języku…

---

Właściwie to aż prosiłoby się o esej. Albo jakąś uczoną wnikliwą rozprawę na temat fenomenu zadomowienia w „obcym”. To proces fascynujący i mocno dramatyczny, wypełniony napięciami, zderzeniami, przyciąganiem i odpychaniem na przemian. Prowokuje do wcale nie retorycznych pytań o naturę SPOTKANIA /z innym, odmiennym, nieoswojonym/. I o szansę ocalenia w tym wszystkim własnej samoistności. Jakże porywający byłby to tekst, gdyby sprawdzić i zbadać zadomowienie w nowym języku. I to, kogo! Poety... SURI przyjeżdżał do Polski pisząc wiersze „po syngalesku”. Tam żyły jego obrazy i metafory, „po syngalesku”, nie po polsku myślał swoje wiersze, kojarzył znaczenia i konteksty, wyświetlał przeczucia. Wzdycham w tym momencie, bo ów wirtualny jak na razie badacz– eseista– dociekacz musiałby dotknąć tajemnicy. To znaczy tego kluczowego momentu, kiedy wydarzyło się coś nieprawdopodobnie interesującego: niegdysiejszy obywatel i mieszkaniec cejlońskiej kultury i języka zaczyna pisać swoje wiersze po polsku. A więc także – powtórzmy – w tym nowym języku je czuć i myśleć. Dla niewyrażalnego znajdować /tym razem w naszej mowie/ widomy czytelny wyraz. Już samo zjawisko, niejako „samo przez się” może zasługiwać na podziw albo przynajmniej zainteresowanie. Tylko, że Ratnasiri Suriya Arachchi nie tylko pisze wiersze. On jest poetą.

---

SURI demonstruje w swoim debiutanckim tomiku autentyczne walory warsztatu. To po pierwsze. Najczęściej oszczędny, prawie lakoniczny dba, żeby tekst nie rozłaził się w słowach. Napięcia pomiędzy obrazami są tu najczęściej wynikiem zderzenia konkretu, jakiegoś rzeczywistego powszedniego detalu /zdarzenie, rodzinność, przedmioty itp./ z nagłą tajemnicą, z metafizycznym światłem pulsującym „pod”. Tajemnica to chyba ważne słowo dla tej poezji. Nie polega na mnożeniu nieostrych obrazów. Nie jest abstrakcją. Mieszka pod podszewką potoczności, codzienności, przyzwyczajeń i oswojonych mniemań. Sporo tu także utworów rejestrujących doraźność życia, które doświadczamy przez te same obrazy i odczucia. Zapewne podobnie Suri nie obsunął się ani razu w publicystyczną retorykę, kondensuje sensy. Najwspanialsze są moim zdaniem paradoksy w tej liryce:, czemu /zakwitłaś/ pomiędzy /torami?/ Ja–pociąg/ i jej nienatrętny, ale przecież jawny wymiar filozoficzny. Heraklitejski tytuł tomu znajduje swoje metaforyczne echa w wielu wierszach, a wszystko spowija delikatna liryczna melancholia.
Ratnasiri Suriya Arachchi. Suri. Mieszkaniec Polski i Polszczyzny. Poeta.

---