MUZEUM REGIONALNE

Nikifor urodził się w 1895 roku w Krynicy k/Nowego Sącza. Z pochodzenia był Łemkiem i według przypisywanej mu metryki nazywał się Epifan Drowniak. Ojca nie znał, matka zmarła gdy był kilkunastoletnim chłopcem, Po niej odziedziczył wadę słuchu i wymowy (mówił niewyraźnie, bełkotliwie). Nieumiejętność porozumiewania się z otoczeniem była przyczyną izolacji psychicznej, której doświadczał prawie przez całe życie. Kiedy zaczął malować dokładnie nie wiadomo; najstarsze zachowane obrazy pochodzą sprzed 1920 roku. Był samoukiem, malowaniu oddawał się z pasją w przekonaniu, że do tego został stworzony, że jest to jego zawód i powołanie. Obrazy swoje sygnowane pieczątką „Nikifor–Matejko” wystawiał na sprzedaż, ale przez wiele lat nie znajdował nabywców, często zmuszony był utrzymywać się z jałmużny.

Odkryty został na początku lat 30–tych, ale sławę i uznanie zdobył dopiero pod koniec lat 50–tych. Zmarł w 1968 roku. W 1995 r. w Krynicy, nieopodal murku, na którym rozkładał swój warsztat malarski, otwarto muzeum poświęcone jego sztuce.

Nikifor zaliczany jest do największych malarzy naiwnych świata. Obdarzony fenomenalnym talentem malarskim i ogromną pracowitością, pozostawił po sobie kilka tysięcy obrazów urzekających niezwykłymi walorami malarskimi, magiczną ekspresją i poezją. Większość obrazów to akwarele wykonane zwykłymi farbkami szkolnymi na małych kawałkach papieru. Tematami jego prac są: pejzaże, architektury miejskie i fantastyczne, stacje i dworce kolejowe, kapliczki i święci, autoportrety i portrety. Portrety malował artysta w ciągu całego okresu swojej twórczości; do najbardziej cenionych należą te malowane w okresie międzywojennym. Przedstawiał na nich najczęściej eleganckich panów „z wielkiego świata” w nienagannych ubiorach, z nieodłącznymi laskami, którzy licznie przybywali do Krynicy–uzdrowiska.

Portrety potwierdzają, że Nikifor był uważnym wnikliwym obserwatorem, niepozbawionym humoru. Przedstawiane postacie charakteryzują się zindywidualizowaną ekspresją, czasem graniczącą z niezamierzoną zapewne, groteską i karykaturą. Utrwalał na swoich obrazach tylko ludzi budzących podziw, szacunek, wysoko stojących w hierarchii społecznej, jakby chciał wykazać, że i on jako artysta, zasługuje na podobny podziw i szacunek.